Hic Rhodus, hic salta, Mark!

Terwijl alle medisch specialisten ons waarschuwen dat er opnieuw een coronatsunami op ons afkomt, staart het kabinet gebiologeerd, als een konijn in de koplampen, naar de oplopende besmettingscijfers en is niet in beweging te krijgen. Of komt na lang aarzelen weer met een pretpakket aan maatregelen die niets uithalen.

Omdat we ons massaal niet hebben gehouden aan de gedragsregels die nodig zijn om het virus in te dammen en het kabinet de zaak maandenlang heeft laten versloffen, helpt nu alleen nog een complete lockdown. Zegt bijvoorbeeld Diederik Gommers, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care.

Ook moet de testcapaciteit op orde zodat na een lockdown op een lager verspreidingsniveau nieuwe besmettingshaarden beter getraceerd en geïsoleerd kunnen worden.

Economisch levert een complete lockdown nu in combinatie met afdoende testen daarna naar verwachting ook veel minder schade op dan het ad infinitum laten vieren en dan weer wat aantrekken van de teugels, zoals nu gebeurt.

Maar steeds duidelijker wordt helaas dat Rutte vooral een mooi-weer-premier is, waar je het in coronacrisistijd niet van moet hebben. Hic Rhodus, hic salta, Mark! Hij doet het niet. Rutte geeft goedbedoelde adviezen die door iedereen in de wind worden geslagen, maar is als de dood zelf verantwoordelijkheid te nemen. Die legt hij liever op het bordje van anderen.

En daarom houd ik mijn hart vast. Houd ik mijn hart vast voor waar het kabinet mee zal komen tijdens de persconferentie van morgen. Een ding weet ik nu al wel: het zal niet voldoende zijn. Neo-liberale politici springen niet graag over hun eigen schaduw.

Lockdown nu!

 

Nederland stevent af op honderden doden per dag door het coronavirus. In Italië waren het er gisteren 475, in Spanje 117, in Frankrijk 89.

Maar in Nederland komen nog steeds grote aantallen mensen bijeen op plekken waar het virus onbelemmerd zijn gang kan gaan, zoals op markten en in tuincentra. De regering handhaaft niet en de regering anticipeert niet op wat komen gaat met de lockdown die nu nodig is. De regering wacht af, wacht af, wacht af. Maatregelen komen er pas als het te laat is. Dat is het patroon dat zich keer op keer, en ook nu weer, herhaalt.

Heeft een lockdown geen zin omdat je daarmee het virus slechts tijdelijk beheersbaar maakt en er zodra je die opheft alsnog grote epidemieën ontstaan? Dat is het verhaal dat RIVM-baas Jaap van Dissel en in zijn kielzog Mark Rutte ons keer op keer vertellen. Alleen: dat verhaal klopt niet.

Dat het hoogtepunt van de crisis in China en Hongkong inmiddels voorbij is, komt door de lockdown die daar werd afgekondigd. Het is, zegt ook de Italiaanse viroloog Roberto Burioni, de enige manier om het virus in te dammen, want dat lukt alleen wanneer heel de bevolking, behalve voor het doen van noodzakelijke boodschappen of doktersbezoek, thuisblijft.

Maar zijn we dan niet, zodra de lockdown wordt opgeheven, weer terug bij af?

Nee, dat zijn we niet.

Allereerst is de kans groot, zie de Volkskrant van 13 maart jl., dat dit virus een seizoensvirus is dat gedijt bij kil en nat weer en in de zomermaanden door stijgende temperaturen steeds minder besmettelijk wordt, zoals dat ook voor de griep geldt.

En als de lockdown wordt opgeheven, zijn we maanden verder. De Amerikaanse bioloog Carl Bergstrom zegt daarover het volgende:

“Je bent maanden verder. Dan weten we meer over de ziekte en hoe die te beheersen, en we ontwikkelen medicijnen die nu al in ontwikkeling zijn op basis van oude middelen. Dan kunnen we de ziekte beter behandelen. Dat is een. En ten tweede: Als je de epidemie naar een lager niveau kunt terugbrengen, dan kunnen we terug naar de beheersmaatregelen die we hadden kunnen inzetten als we er eerder bij waren geweest. Dan kun je uitgebreid testen en contacten van besmette mensen opsporen en hen isoleren. Dan kun je de sociale onthouding specifiek richten op de mensen die de grootste kans hebben op de ziekte. Dan is de sociale prijs lager. En natuurlijk hebben we over een of anderhalf jaar een vaccin. Dat verandert de situatie.”

Redenen te over lijkt me voor een lockdown nu om de alsmaar oplopende dodenaantallen zo veel mogelijk te beperken en een meltdown van ons zorgstelsel te voorkomen.

Strohalmpje

Wie gisteren naar de toespraak van onze minister-president Mark Rutte heeft geluisterd, weet inmiddels dat het dunne strohalmpje dat de regering ons toesteekt, en waar heel Nederland zich nu aan lijkt te willen vastklampen, het strohalmpje van een ‘gecontroleerde verspreiding’ van het coronavirus covid-19 is. Een ‘gecontroleerde verspreiding’ waardoor de ouderen en chronisch zieken worden gespaard, terwijl de rest van de bevolking het virus oploopt, immuniteit ontwikkelt en daardoor een buffer vormt die de ouderen en zwakkeren moet gaan beschermen.

De vraag is nu alleen of het virus zo vriendelijk zal zijn zich aan dit door onze regering opgestelde scenario te houden. Tot nu toe verspreidt het zich namelijk zeer ongecontroleerd en is er ook niemand die weet hoe je zo’n ‘gecontroleerde verspreiding’ zou moeten afdwingen. Te vrezen valt dan ook dat er door opnieuw een gebrek aan daadkracht juist onder de ouderen die de regering zegt niet in de steek te willen laten veel meer slachtoffers zullen vallen dan nodig is.

In andere landen, Italië, Spanje, Frankrijk, geldt inmiddels dat iedereen thuis moet blijven die niet nodig is om vitale diensten draaiende te houden, behalve voor een bezoek aan dokter, apotheek of supermarkt. Weer bewandelt Nederland zijn eigen, eigenwijze weg, en beroept zich op wetenschap en deskundigen ter rechtvaardiging daarvan. Alsof de landen die inmiddels tot een lockdown zijn overgegaan geen deskundigen zouden hebben, of daar niet naar zouden luisteren.

Met een lockdown bouw je geen immuniteit op en na opheffing daarvan zou het virus opnieuw de kop op kunnen steken. Zeker waar. Zou kunnen. Niemand weet hoe het virus zich in de komende zomermaanden en daarna zal gaan gedragen. Maar dat is onvoldoende reden om niet nu met alle macht te proberen het virus de kop in te drukken en in afwachting van de ontwikkeling van een vaccin zoveel mogelijk tijdwinst te boeken.

Grote kans dat hele maatregelen zoals in Italië, Spanje en Frankrijk ook bij ons alsnog zullen worden genomen. Als het te laat is.