Leve kernenergie! Of misschien toch maar niet?

 

Wie afgelopen zondag Arjen Lubach heeft gezien, zal het warme pleidooi voor kernenergie dat hij in zijn uitzending hield niet zijn ontgaan. Zonder kernenergie zouden we de klimaatdoelen van Parijs nooit kunnen halen, zonne- en windenergie waren daartoe ten enenmale onvoldoende en de gevaren en nadelen van kernenergie werden schromelijk overdreven.

Ook Klaas Dijkhoff deed daarop een duit in het zakje: de VVD was natuurlijk voor kernenergie, altijd al geweest, en nog steeds, ja nu zelfs meer dan ooit, want het klimaat en de doelen van Parijs, en ga zo maar door.

Waarop volkskrantcolumnist Max Pam er nog een schepje bovenop deed en verklaarde dat alle tegenstanders van kernenergie zich gedragen als een kip zonder kop.

Goed.

Laat ik vooropstellen dat het betoog van Lubach mij wel tot nadenken stemde. Als het zonder kernenergie echt niet lukt om de gevolgen van de klimaatverandering nog een beetje binnen de perken te houden, moeten we tenminste bereid zijn daar serieus over na te denken. Vind ik.

Wel viel mij op dat Lubach, Dijkhoff en Pam ons alsmaar stijgende energieverbruik als een simpel gegeven beschouwden waaraan niet te tornen viel. Terwijl ik mij nu juist afvraag of er niet ook hier nog een wereld te winnen valt. Onze dagelijkse energieverspilling vinden we kennelijk al zo vanzelfsprekend, dat we er helemaal niet meer bij stilstaan.

Voorbeelden?

Wel eens op een stralende zomerdag in een zonovergoten coupé in de trein gezeten met alle lichten aan? Let er maar eens op. Gek hè? Kennelijk nergens een knopje om ze uit te doen als dat niet nodig is.

Wel eens op zo’n gezellig, door terrasbranders verwarmd buitenterras gezeten in de herfst of in de winter? De binnenstad van Utrecht, waar ik woon, is ermee vergeven. Wij isoleren onze huizen, maar de horeca serveert ons gewoon gebakken (buiten)lucht.

Wel eens een Mediamarkt binnengewandeld? Die leuke winkels vol met consumentenelektronica en honderden flikkerende beeldschermen op rij die gewoon de hele dag aanstaan?

Of de laatste tijd nog een dvd-speler, tv of een ander stukje consumentenelektronica gekocht, en u ook afgevraagd waar de aan/uitknop zit? Die hebben ze meestal niet. Je apparaat staat op aan of op stand-by. Uitzetten kan alleen door de stekker er uit te trekken.

‘k Herinner mij dat Diederik Samsom ooit eens zei, en of het waar is weet ik niet, dat je door alle apparaten die nu stand-by staan uit te zetten al een hele kolencentrale uitspaart.

Misschien ook een kerncentrale?

Kernenergie dus misschien … als het echt niet anders kan. Maar niet om onze dagelijkse energieverspilling te faciliteren. Want dat vind ik nu je gedragen als een kip zonder kop.

 

Yes, we can!

 

Afgelopen dinsdag 30 oktober verscheen het tweejaarlijkse Living Planet Report van het Wereld Natuur Fonds (WNF). Enkele punten daaruit:

  • Tussen 1970 en 2014 zijn populaties zoogdieren, vogels, vissen, reptielen en amfibieën met gemiddeld 60% afgenomen,
  • de afgelopen dertig jaar is naar schatting ongeveer de helft van het ondiep water koraal op aarde verloren gegaan, terwijl bijna 200 miljoen mensen afhankelijk zijn van koraalrif dat beschermt tegen vloedgolven en springvloed,
  • het regenwoud krimpt: in 50 jaar tijd is twintig procent van het Amazone regenwoud gekapt,
  • de afgelopen vijftig jaar hebben we 6 miljard ton vis en schelpdieren uit de oceanen gevist,
  • 90 procent van alle zeevogels heeft tegenwoordig plastic in zijn maag,
  • door toedoen van de mens is de aarde de afgelopen vijftig jaar 170 maal sneller opgewarmd dan onder natuurlijke omstandigheden het geval zou zijn geweest.

Door zulke cijfers en de omvang van de problemen waar we voor staan, kun je makkelijk ontmoedigd raken, denken: ik kan er toch niets aan doen, en maar doorgaan met leven alsof er niets aan de hand is. Dat is dunkt mij nog steeds de houding van heel veel, en waarschijnlijk van de meeste mensen in de westerse wereld.

Maar verstandig is het niet.

Want we kunnen wel degelijk iets doen. Niet de kop in het zand steken. Ook niet blind vertrouwen op de technologie die alle problemen (klimaatverandering, een stijgende zeespiegel, overbevissing, plastic soep, het uitsterven van diersoorten) wel voor ons zal oplossen. Maar wel verstandige keuzes maken in ons eigen leven op het gebied van energie, voeding en mobiliteit. En partijen steunen die de problemen waar we voor staan serieus nemen en er echt iets aan willen doen.

Kortom: met het optimisme van de wil gewoon je best doen en een bijdrage leveren, al is die nog zo klein, aan het leefbaar houden van de aarde.

Want dat is het wat er op het spel staat.

Yes, we can!

Jenny Douwes

 

Gisteren even naar Twan Huys gekeken en zag daar zowaar Jenny Douwes, u kent haar wel: de aanstichtster van de blokkade vorig jaar van een groepje demonstranten op weg naar de Friese hoofdstad om te protesteren tegen Zwarte Piet. Tegen haar loopt op dit moment een rechtszaak.

Het was ronduit beschamend om te zien hoe deze vertolkster van het Friese gesunde Volksempfinden, opgesloten in het ijzeren harnas van haar vooroordelen, hardnekkig weigerde met Jerry Afriyie van de anti-zwartepietbeweging in debat te gaan, ja zelfs niet eens met hem aan een tafel wenste te zitten.

Wereldwijd staat de democratie onder druk en tonen de Trumps, de Poetins, de Erdogans en de Orbans van deze wereld vrijwel dagelijks lak te hebben aan democratische principes.

In die context vind ik ook het verhinderen van een goedgekeurde demonstratie in ons eigen land allang niet meer grappig, ludiek of onschuldig, zoals de Friese blokkeerders ons graag zouden willen doen geloven.

Demonstreren is een grondrecht. Wie anderen eraan hindert van dat recht gebruik te maken (onder het mom van “nu even niet, en vooral niet hier”) lapt de democratie aan zijn laars en ondermijnt de democratische rechtsorde. Dat dergelijk gedrag niet getolereerd kan worden, spreekt vanzelf.

Graag zou ik mevrouw Douwes bij wijze van taakstraf verplicht opgenomen zien in de entourage van Sinterklaas bij zijn intocht dit jaar. Als regenboog- of roetveegpiet.

Al vrees ik dat het in haar geval niet veel zal helpen.

Zie ook:  >Piet

De gistzwammen – dat zijn wij

 

Vandaag start ik een nieuwe rubriek: Het citaat van de dag. Telkens wanneer ik in woord of geschrift iets tegenkom wat ik opmerkelijk, prikkelend of de moeite van het overdenken waard vind, zou dat zo maar zijn weg kunnen vinden naar deze rubriek.

Wat je hier vindt, geeft niet noodzakelijkerwijs mijn mening weer, noch betekent citaat van de dag elke dag een nieuw citaat. Misschien wordt het citaat van de dag wel een citaat van de week of van de maand. Wie zal het zeggen. Hangt er maar net van af wat ik tegenkom.

Goed, maar nu het citaat van vandaag:

“… een vloeibaar voorbeeld, (…) een glas wijn. In het glas zit druivensap, waarvan het suikergehalte door gistingsprocessen in alcohol is veranderd. De eencellige organismen zijn wonderlijk effectief. Onvermoeibaar vreten ze alles op wat ze aantreffen en ze vermeerderen zich explosief, tot ze bij een bepaald alcoholgehalte verhongeren en stikken. Maar ze weten niet wat hun te wachten staat. Ze vreten gewoon door.

Blom

Philipp Blom

Tussen die eencellige gistsporen en gewervelde dieren liggen miljoenen jaren evolutie, en toch is hun collectieve gedrag nauwelijks veranderd. Vooral een van die gewervelde dieren, homo sapiens, vreet zich door natuurlijke hulpbronnen heen alsof die onuitputtelijk zijn, sneller dan ooit, vraatzuchtiger dan ooit. Ondanks symbolisch denken, Bach en Shakespeare, ondanks Einstein en Michelangelo demonstreert de mens als collectief niet dat hij evolutionair iets meer geleerd heeft dan de eencelligen. De gistzwammen –  dat zijn wij.”

Philipp Blom, Wat op het spel staat, De Bezige Bij, Amsterdam 2017, p. 21

Veel plezier met dit citaat.