Vergaste gans op het menu? Nee, bedankt!

 

Wat moeten we doen met de vele duizenden wilde ganzen die in Nederland worden vergast en geschoten? In de radio-uitzending van Vroege Vogels van 13 december jl. horen we hoe verslaggever Jesper Buursink op bezoek gaat bij het Centrum voor Landbouw en Milieu (CLM) dat campagne voert om de gans weer op ons menu te zetten.

Gewoon lekker opeten dus, vinden ze daar. Tijdens een door het CLM georganiseerd ‘wilde ganzendiner’ laat onze verslaggever zich de gerookte ganzenborst en ganzenpaté dan ook goed smaken, en interviewt tussen de hapjes door initiatiefnemer Adriaan Guldemond. Maar al te veel kritische vragen heeft hij niet. En als hij er al een stelt, laat hij zich veel te gemakkelijk met een kluitje in het riet sturen.

Zo mag Guldemond ongehinderd mopperen over ‘heel veel schade’ die ganzen in de landbouw zouden aanrichten, komt er geen antwoord op de vraag of er voor vergassen en schieten ook alternatieven zijn, en wordt het voorzichtige vermoeden dat een geschoten gans wel eens geleden zou kunnen hebben, weggewuifd met een verwijzing naar de bio-industrie, want dat is pas erg. Verder kan “een goeie jager een gans in een schot doodschieten, en dan is het gewoon snel gebeurd”.

Louter discutabele antwoorden op vragen van een verslaggever die zelf ook meer geïnteresseerd lijkt in de ganzenpaté op zijn bord dan in waarheidsvinding …

Want de schade door ganzen aan landbouwgewassen valt om te beginnen nogal mee. Het Faunafonds keerde in 2014 14,9 miljoen aan schadevergoedingen uit. Je kunt er vast over twisten of dat veel of weinig is, maar op het totaal van de jaarlijkse overheidsuitgaven is het een te verwaarlozen bedrag. De faunaschade in de landbouw bedraagt verder hooguit zo’n twee procent van de totale productieopbrengst. Ongeveer de helft daarvan wordt door ganzen veroorzaakt en de rest door andere dieren. Het aandeel van land- en tuinbouwproducten in ons bbp bedraagt voorts niet meer dan zo’n 1.5 %. Waar hebben we het dan nog over? Over een macro-economisch gesproken tamelijk onbeduidende schadepost. Maar liever dan de boeren hun schadevergoeding te betalen, vermoorden we een half miljoen ganzen. Er zijn mensen die dat stuitend vinden. Zoals ik.

grauwe ganzen naardermeer

grauwe ganzen, Naardermeer

En zijn er, als je dan al ganzenaantallen wilt terugbrengen, geen diervriendelijker alternatieven dan vergassen en afschieten? Ja die zijn er. Dierenbescherming heeft daar op gewezen, de Partij voor de Dieren heeft er op gewezen, en ik heb er zelf ook een aantal genoemd in een stuk (“Laat onze ganzen leven!”) dat ergens op deze site nog wel te vinden zal zijn. Ik ga er daarom hier niet nogmaals op in.

Tenslotte: vergassen en afschieten van ganzen blijven discutabele methoden. Het mag dan zo zijn dat een goede jager een gans in een schot kan doodschieten, zoals Guldemond zegt, de vraag is maar hoeveel goede jagers Nederland telt. Volgens de Dierenbescherming overleeft tussen de 25 en 40 procent van de ganzen met een pijnlijke dosis hagel in het lijf. En ook het vergassen van ganzen is omstreden. “Uit onderzoek blijkt dat bij vergassing met koolzuur een gans pas na 1 minuut het bewustzijn verliest en dat de hersenactiviteit 2 tot 3 minuten aanhoudt. Intussen vertoont het dier stuiptrekkingen, snakt het naar lucht en probeert het te vliegen”, aldus Marianne Thieme in Trouw op 20/06/14. Anderen, zoals ganzenvergasser Arie den Hertog van Duke Faunabeheer, noemen dat  “diervriendelijk”.

Het massaal afschieten en vergassen van uiteindelijk een half miljoen ganzen is, zoveel moge intussen toch wel duidelijk zijn, lang niet zo onproblematisch als Guldemond in de uitzending van Vroege Vogels van 13 december jl. suggereert. En dat geldt ook voor de consumptie ervan: wie deze ganzen eet, maakt zich uiteindelijk medeverantwoordelijk voor de manier waarop ze zijn gedood en legitimeert zo een barbaarse praktijk van afschieten en vergassen. Dat moet je toch niet willen. Zeker niet met de kerst, maar ook niet daarna.

VERGASTE GANS OP HET MENU? NEE BEDANKT!

Luister hier naar het Vroege Vogels radiofragment van 13 december jl.:

Change

Wie regelmatig een kijkje neemt op dit blog weet: de staat van het klimaat is bij mij een terugkerend thema. En de column die Dolf Jansen vandaag op Vara’s Vroege Vogels uitsprak, is mij uit het hart gegrepen.

Immers: de ontkenning van onze menselijke verantwoordelijkheid voor de klimaatverandering getuigt van flink veel domheid. En wie zich dan ook nog eens verschuilt achter Onze Lieve Heer, tja

Ga je gang maar, Dolf:

Via een tweet van Eelco Bosch van Rosenthal kwam ik terecht in het leven en denken van James Inhofe, senator en de nieuwe voorzitter van de klimaatcommissie van de senaat. Inhofe is een climat-change-denier, er is volgens hem geen klimaatverandering en wetenschappelijk onderzoek dat dat wel uitwijst, neem hij niet serieus.

Er zijn nog meer mensen die zo denken en echt niet alleen in de wetenschapsredactie van Elsevier, maar de heer Inhofe wordt geacht de komende jaren het klimaatbeleid van de great US of A mede vorm te geven en te leiden. En u begrijpt, als je toetert dat er niks aan de hand is, hoef je niet zo gek veel te ondernemen. Als er geen corruptie, omkoping of dwangarbeid is, kan Sepp Blatter blijven en kan Qatar zich opmaken voor het WK-voetbal. Als die Groningers zich maar wat aanstellen, kan de NAM blijven boren. Als je niks te verbergen hebt, hoef je je ook niet druk te maken over security-checks en internet-surveillances. Als je nooit in dat hotel in Valkenburg bent geweest, hoef je je ook niet druk te maken over de leeftijd van dat meisje en als het met het klimaat eigenlijk wel lekker gaat, is voorzitter van de klimaatcommissie een luizenbaantje. Je hoeft niks! Uitroepteken. Behalve wellicht Big Oil en Big Coal en aanverwante bedrijfstakken nog meer ruimte, vrijheden  en belastingvoordelen doen toekomen.

Maar waarom wil ik het er dan toch even over hebben, hier, nu?  Vanwege een uitspraak van Inhofe, die Bosch van Rosenthal deelde. De uitspraak luidde: ‘Men can’t change climate, only God can’. Als ik dat lees, weet ik niet of ik woedend of moedeloos moet worden. Maar ik ben niet zo van het moedeloze, dus u begrijpt… Er zit zoveel doms en slechts in die uitspraak, waar James zelf vast heel blij van werd.

Dat je erin slaagt in acht woorden de volledige verantwoordelijkheid van de mens van tafel te vegen, de mens die vliegt en autorijdt en vlees eet en vervuilt en op maakt en uitstoot en alles in plastic verpakt en dat weet te koppelen aan een opperwezen dat bedacht is, waar u in mag geloven als u dat uit komt, maar die je nooit, nooit, nooit als verantwoordelijk voor iets of iemand mag neerzetten, omdat het laf en gelogen en gelul is. Ik herhaal, voor de zekerheid, het is zondagochtend, je mag in elk opperwezen geloven: God, Jaweh, Allah, Buddha, Brami, Swami wat u wilt, Uliekulie, respect, doe het, richt uw hele leven ernaar in, wordt er gelukkig van, loop met een zalvende glimlach, duw je heilige boek onder je kussen en desnoods je voet tussen de deur, maar ga er nooit beleid op baseren. Politiek. Ga nooit zeggen: ik ben hier voor of tegen zelfs, omdat dat in mijn heilige boek staat. Of omdat mijn opperwezen dat beveelt of omdat het in die stenen tafel staat, in diverse disura’s, die rooksignalen, die netjes gerangschikte ingewanden. Dat is namelijk niet echt, dat is een geloof, overlevering, verhalen, interpretatie en vooral symboliek!

Inhofe citeert ook nog een boek, dat hij als heilig ziet: Genesis. ‘As long as the earth remains there will be seed and harvest, cold and heat, winter and summer, day and night’. En hij voegt daaraan toe, let op: ‘My point is, God is still up there. The arrogance of people to think that we, human beings, would be able to change what he is doing in the climate, is to me outrageous’. Inhofe gelooft ’t niet. Alleen niet in niet-aantoonbare klimaatverandering, hij vindt het zelfs waanzinnig als wij er wel iets tegen willen doen. Ik zit nu echt te schuimen aan mijn laptopje. Mijnheer Inhofe, u mag geloven in God, maar u mag niet de hele wereld laten affikken, en de Amerikanen lekker laten vasthouden aan destructief consumptiegedrag en politiek die dat goed praat met God, met uw God, een fictief opperwezen, als reden, als verantwoordelijke. God bestaat niet, of wel, dat maakt mij niet uit. Maar de temperatuurstijgingen en de verdwijnende kustgebieden en de droogtes, bosbranden, overstromingen, orkanen, mislukkende oogsten, ijsbergen ter grootte van een middelgroot winkelcentrum die afbreken en smelten.

Al die dingen, mijnheer Inhofe worden niet door welke god dan ook veroorzaakt. Nee, en God is ook niet ‘on your side’. Als hij al bestaat, heeft hij zich walgend afgewend. Denk ik. En nee, een einde heb ik niet bedacht voor de column. ‘I cannot finish this column, only God can’. Hoewel…  Fijne zondag.”

Dolf Jansen