Afbeelding

Maartfoto’s (miscellaneous)

Klein hoefblad (Tussilago farfara)

 

 

 

De leugen regeert

Iedereen heeft recht op zijn eigen mening, maar niet op zijn eigen feiten                                  (D.P. Moynihan)

We leven in een wereld, waarin de leugen regeert. Letterlijk. De nog altijd machtigste man van de wereld en vijfenveertigste president van de Verenigde Staten Donald Trump is, zoals iedereen weet, een notoire leugenaar. Zo rekende de Washington Post uit dat Trump in het eerste jaar van zijn presidentschap 2140 onjuiste of misleidende beweringen deed, een gemiddelde van 5.9 per dag. En Trump is niet de enige, want ook de Putins, de Erdogans en de Orbans van deze wereld zijn allang niet meer ge√Įnteresseerd in de waarheid, maar uitsluitend nog in de macht.

In ons eigen land behaalde Thierry Baudet van het Forum voor Democratie gisteren bij de provinciale statenverkiezingen een klinkende overwinning. Ook Baudet is, zoals alle populisten, helaas een politicus met een opmerkelijk dedain voor de waarheid: wie de hele klimaatdiscussie maar een ‘hoax’ (bedrog) vindt, heeft de wetenschap niet aan zijn zijde. De opvattingen van Baudet over het klimaat, alsmede over de kosten van maatregelen om klimaatverandering tegen te gaan, zijn allang weerlegd. Maar dat verandert geen jota aan zijn standpunt. Feit of fictie, waar of onwaar, voor Baudet en zijn aanhang doet het er allemaal niet toe: als je maar kunt scoren.

Maar in een wereld waarin feiten er niet langer toe doen, en iedereen maar zijn eigen ‘alternatieve feiten’ produceert naargelang het hem of haar uitkomt, loopt de democratie gevaar. Zonder een brede consensus over wat feiten zijn en wat verzinsels is een rationeel politiek debat niet meer mogelijk.

Daarom is het “Forum voor Democratie” zijn eigen naam niet waardig en een gevaar voor de democratie.

(Zie ook het citaat van Hanna Arendt twee berichten terug)

Ideale Onderdaan

 

Ooit ben ik eens een rubriek begonnen getiteld Het citaat van de dag. De achterliggende gedachte was om met enige regelmaat een citaat te brengen dat tot nadenken zou stemmen over, of een aspect zou belichten van de maatschappij waarin we op dit moment leven.

Hannah-Arendt-Political-Philosopher

Hannah Arendt

Het nu volgende citaat komt uit The Origins of Totalitarianism van Hanna Ahrendt, verschenen in 1951. Het lijkt me niettemin verbazingwekkend actueel.

“De ideale onderdaan voor een totalitair regime is niet de overtuigde nazi of de overtuigde communist, het zijn mensen voor wie het onderscheid tussen feit en fictie (dat wil zeggen de realiteit van de ervaring) en het onderscheid tussen waar en onwaar (d.w.z. het richtsnoer van ons denken) niet langer bestaan.”